Copy
 Nieuwsbrief Libau
View this email in your browser

Libau, adviesorganisatie voor omgevingskwaliteit en cultureel erfgoed in Groningen en Drenthe


 
Deze keer in de Libau nieuwsbrief:

Voorwoord Dorien Fröling
Jaarverslag Libau 2020
Steunpunt Ruimtelijke kwaliteit is 'los'
Brochure 'Ruimte voor karakteristiek!'
Veranderingen in adviescommissies
Actualiteiten en Ontwikkelingendag 30 november
Webinar: De meerwaarde van water
Nieuw beleid voor de Omgevingswet
Afscheidsinterview Theo Hoek

   Voorwoord


Bij Libau zetten wij ons in voor een duurzame leefomgeving met aandacht voor ruimtelijke kwaliteit. Dat doen we in een sterk veranderende samenleving waarbij vooral de laatste jaren eigenaarschap en zeggenschap steeds meer bij de burger is komen te liggen. Dat vraagt veel van burgers, maar ook van ambtenaren en politici.

Velen van hen staan wij bij, niet alleen met passend professioneel advies, maar ook door middel van diverse sessies waarin belanghebbenden hun gedachten kunnen vormen en afstemmen. Daarbij vinden we het belangrijk om partijen bij elkaar te brengen en zo in co-creatie de leefomgeving in te richten. Waar we kunnen, geven we adviezen aan eigenaren, gemeenten en anderen. Door middel van individuele gesprekken én door het organiseren van bijeenkomsten of kennissessies.

In een wereld die zo sterk in beweging is als de onze, wordt de verbindende kracht van erfgoed
steeds meer erkend. Erfgoed brengt mensen samen en verbindt ze met hun leefomgeving. Dat we samen met overheden –provincies, gemeenten, maar ook waterschappen– projecten mogen uitvoeren waarbij het unieke DNA van Groningen en Drenthe het vertrekpunt vormt, is heel waardevol.

Samen vraagstukken oplossen en volhoudbare lijnen uitzetten naar de toekomst: dat blijven we doen met veel passie en kennis. Hoe we dat in 2020 hebben gedaan, kunt u in deze nieuwsbrief lezen in het artikel over het jaarverslag. Hoe we dat anno 2021 doen staat in de overige artikelen. Ze vertellen over de uitreiking van onze nieuwste brochure: Ruimte voor karakteristiek! en geven informatie over het Steunpunt Ruimtelijke Kwaliteit.
Ook is er aandacht voor de bijeenkomsten 'Meerwaarde van water' op 30 november en 'Hout' op 14 december en de A &O-dag op 30 november voor noordelijke gemeenteambtenaren. 

Laten we daarnaast de Omgevingswet niet vergeten! Libau is daar volop mee bezig, in samenspraak met onze partners. Ook daarover meer in deze nieuwsbrief. 

Tot slot wijs ik u graag op het interview met Theo Hoek. Theo vertrok begin 2021 als directeur-bestuurder van Libau, midden in Coronatijd waardoor het niet mogelijk was een afscheidsbijeenkomst te houden. We hebben dan ook gekozen voor een andere manier van afscheid nemen. In een openhartig gesprek, vormgegeven in een boekje, zegt Theo u en ons gedag. 

Ik wens u veel leesplezier!

Met hartelijke groet,
Dorien Fröling, directeur-bestuurder Libau

   Jaarverslag Libau 2020 


Een jaarverslag is voor Libau meer dan alleen getallen en een zakelijk overzicht. We willen graag duidelijk maken wat we doen, waarom en hoe. En zo ook mensen inspireren. Dus ga er voor zitten en neem de tijd om het jaarverslag door te nemen. Bij vragen kunt u natuurlijk contact met ons opnemen via info@libau.nl of telefonisch via 050- 312 65 45. 
Het jaarverslag kunt u via deze link downloaden.

    Steunpunt Ruimtelijke kwaliteit is 'los' 


Dit jaar is een lang gekoesterde wens in vervulling gegaan: we mogen van de provincie Groningen het Steunpunt Ruimtelijke Kwaliteit (verder: STRK) voor Groninger gemeenten en waterschappen Noorderzijlvest en Hunze en Aa’s organiseren, voor een periode van twee jaar. Het steunpunt heeft drie doelstellingen, namelijk het ondersteunen bij beleidsontwikkeling en -uitvoering, het vervullen van een platformfunctie en het bevorderen van kennis over en draagvlak voor ruimtelijke kwaliteit.
 
De afgelopen maanden hebben we na een aarzelend begin diverse gemeenten op ons spreekuur mogen ontvangen met vragen over voornamelijk de ontwikkeling van beleid. Een voorbeeld is de gemeente Pekela die heeft gevraagd mee te kijken naar het welstandsbeleid dat in ontwikkeling is.
Het spreekuur wordt gehouden op de dinsdagochtend, professionals op het vlak van architectuur, stedenbouw en landschap staan dan klaar voor gemeenten. Daarnaast is er altijd ruimte voor maatwerk en kan ook op locatie of op andere tijdstippen een vraagstuk worden doorgesproken. In de schoolvakanties is er geen spreekuur.
 
De platformfunctie wordt versterkt door middel van Ruimtemakersbijeenkomsten. Deze sessies zijn bedoeld voor adviseurs op het vlak van ruimtelijke kwaliteit. In het eerste half jaar heeft STRK op verzoek van de gemeenten Veendam en Eemsdelta twee bijeenkomsten georganiseerd over respectievelijk de herstructurering van Veendam-Noord en de versterkingsoperatie in Delfzijl. Alles digitaal in verband met COVID-19. De bijeenkomsten vormen een logische aanleiding om elkaar te ontmoeten maar voor de gastgemeente is de bijeenkomst verrijkend vanwege de verschillende inzichten die tijdens een bijeenkomst naar boven komen.
 
Het steunpunt heeft ook een signalerende en agenderende rol en verricht ook onderzoek ter bevordering van de kennis. Zo stonden de afgelopen maanden in het teken van natuurinclusiviteit. Aanleiding is dat het met de biodiversiteit mondiaal, maar zeker ook bij ons in de provincie Groningen, slecht gaat. Er is daarom door het steunpunt een webinar georganiseerd om te laten zien dat met ruimtelijke ingrepen en slim beleid de natuur in de provincie een boost kan krijgen. Met inspirerende deelpresentaties van de gemeenten Ede en Groningen, die op dit gebied samen met nog een paar andere gemeenten in Nederland vooroplopen. Vanuit STRK is een gereedschapskist gemaakt. Deze gereedschapskist is voor het schaalniveau van het object tot het landschap en de lagen ‘watersysteem’, ‘beplanting’, ‘bebouwing’, ‘verharding’ en ‘bodem’ gevuld met mogelijke ingrepen die een positieve bijdrage leveren aan de biodiversiteit. Het verslag van de webinar met de gereedschapskist is hier te downloaden.

Special over hout op 14 december
De tweede special van het Steunpunt Ruimtelijke Kwaliteit dit jaar stelt houtbouw in de provincie Groningen centraal. De comeback van hout als bouwmateriaal wordt gespiegeld aan de gebouwtypologieën in de provincie én aan de huidige welstandsnota's. Alvast een spoiler: DAAD architecten maakt hiervoor een geweldige studie naar Gronings bouwen met hout.

Deze bijeenkomst is voor ambtenaren van Groninger gemeenten en waterschappen die zich bezighouden met ruimtelijke kwaliteit. Interesse of meer weten? Stuur dan een mail naar steunpunt@libau.nl
 
De special wordt gehouden van 14.00 tot 16.30 uur, indien mogelijk wordt het een fysieke bijeenkomst, afhankelijk van de dan geldende maatregelen i.v.m. Corona.

  Brochure Ruimte voor karakteristiek!  

 

Steeds meer gebouwen in de provincie Groningen hebben de status ‘karakteristiek’. Karakteristieke gebouwen en monumenten bepalen samen de identiteit en aanzicht van het landschap, de dorpen en de steden in de provincie.
 
Van de ongeveer 2.760 rijksmonumenten in de provincie Groningen staan er zo’n 1.450 in het aardbevingsgebied. Daarnaast zijn door de Groninger gemeenten grofweg 10.000 karakteristieke panden aangewezen. Door de aanwijzing als karakteristiek kan worden voorkomen dat waardevolle gebouwen worden gesloopt zonder dat er een afweging is gemaakt ten aanzien van de cultuurhistorische waarde van het pand.  
 
Het Erfgoedloket Groningen ondersteunt al vier jaar monumenteigenaren maar krijgt ook veel vragen van eigenaren van karakteristieke panden. Sinds eind vorig jaar krijgt het Erfgoedloket Groningen subsidie om ook deze eigenaren bij te staan, als ze vragen hebben over bijvoorbeeld verduurzaming, restauratie, bevingsschade, etc.

Libau wordt vaak ingeschakeld bij de inventarisatie van karakteristieke gebouwen. Bij de aanwijzing van nieuwe karakteristieke objecten komen we ook in gesprek met eigenaren van dergelijke panden en ook wij merkten dat er veel vragen leven. Bijvoorbeeld over wat de status karakteristiek inhoudt, wat er met hun gebouw mogelijk is, enzovoort.
 
Vanwege die vele vragen en de aanwijzing van het grote aantal karakteristieke gebouwen besloten het Erfgoedloket Groningen en Libau de brochure Ruimte voor karakteristiek! te maken. Daarin staat informatie over wat de status karakteristiek betekent en worden voorbeelden gegeven van wat er allemaal met karakteristieke gebouwen kan, zoals de mogelijkheden op het gebied van verduurzaming, verbouw of uitbreiding. Ook is er aandacht voor karakteristieke boerderijen, zowel als agrarisch bedrijf als voor wonen in boerderijen. Er kan vaak meer dan men denkt!
 
De uitgave Ruimte voor karakteristiek! is als pdf te downloaden via deze link en staat op de websites van Libau en het Erfgoedloket Groningen, bij Publicaties.

   Veranderingen in adviescommissies


Libau organiseert en faciliteert voor gemeentes in Drenthe en Groningen al jaren de gemeentelijke welstands- en monumentencommissies. De welstandscommissie gaat in de basis zelfs terug tot 1928. De komst van de Omgevingswet is aanleiding om dit adviesstelsel te herijken op basis van de nieuwe regelgeving. Om dit goed te laten verlopen zijn wij bij Libau, in samenspraak met de gemeenten, de afgelopen maanden druk bezig geweest ons hierop voor te bereiden 

De belangrijkste verandering waar de nieuwe Omgevingswet aanleiding toe geeft, is het omvormen van de bestaande commissies in Drenthe en Groningen tot integrale commissies. In de provincie Groningen zullen de Welstandscommissie en Monumentencommissie worden geïntegreerd tot een gemeentelijke Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit in de provincie Groningen (ARK). 
In Drenthe wordt de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit en Cultuurhistorie (CRKC) omgevormd tot een gemeentelijke Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit in de provincie Drenthe (ARK). Vooruitlopend op de verwachte invoering van de Omgevingswet medio 2022 gaan de ARK in Groningen en de ARK in Drenthe al vanaf 1 januari aan de slag volgens de nieuwe werkwijze. 

In deze commissies zitten onafhankelijke leden met kennis van zowel omgevingskwaliteit als monumentenzorg. Dit biedt het voordeel dat vanuit brede kennis en efficiënt over plannen of beleidsvraagstukken kan worden geadviseerd. De gemeentelijke Adviescommissies Ruimtelijke Kwaliteit worden door de gemeente ingesteld en benoemd en worden provinciebreed georganiseerd en gefaciliteerd door Libau voor de aangesloten gemeenten.

Wilt u meer weten? Lees dan verder op onze website of neem contact op met Jan Arend Mulder, Sanne Tillema of Herman Waterbolk.

  Actualiteiten en Ontwikkelingendag 30 november


Op 30 november wordt de online Actualiteiten & Ontwikkelingen-dag  2021 gehouden. Het thema is 'Duurzaam gebruik van religieus erfgoed'. Met twee deelsessies wordt dieper ingegaan op het thema.

10:00-12:00    Participatie
Hoe richten we dit in en wat is de rol van de gemeenteambtenaar, bijvoorbeeld in het kader van de Omgevingswet of als het gaat om kerkenvisies? 

13:00-15:00     Innovatieve (kerk)verduurzaming
We worden bijgepraat over de mogelijkheden en zien enkele best practices. 

Meer informatie en het gehele programma staat op onze website.

Deelname is kosteloos en kan via deze link.

   Webinar: De meerwaarde van water

 
Vanuit het Steunpunt Ruimtelijke Kwaliteit houden we weer een Ruimtemakersbijeenkomst en wel op dinsdag 30 november. Deze bijeenkomst is voor ambtenaren van Groninger gemeenten en waterschappen die zich bezighouden met ruimtelijke kwaliteit en wordt vanwege de Coronamaatregelen online gehouden.
 
Het programma is van 13.00 tot 16.30 uur en bestaat uit twee delen. In het eerste deel duiken we met elkaar in het thema 'De meerwaarde van water'.
Aansluitend nemen we in het tweede deel de tijd om als Ruimtemakers met elkaar het gesprek aan te gaan en te sparren over de zaken die jullie op dit moment bezighouden. Denk van tevoren even na of je een case wilt inbrengen.

Dit is het complete programma:
 
Deel 1 De meerwaarde van water
 
13.00 – 13.05   welkom, toelichting programma (STRK)
13.05 – 13.10   toelichting op aanleiding en aanpak onderzoek “De oude Turfvaart verbindt” – Leendert Visser (waterschap Noorderzijlvest)
13.10 – 13.50   presentatie over “De meerwaarde van water” geïllustreerd met praktijkvoorbeelden - Arjan Conijn en Stijn Tijhuis (Witteveen+Bos)
13.50 – 14.00   benoemen vragen, verdeling groepen en korte pauze
14.00 – 14.40   uiteen in 2-3 groepen voor gesprek rond centrale vragen
14.40 – 15.00   plenaire terugkoppeling groepsgesprekken en korte pauze
 
Deel 2 uitwisselen en sparren lopende opgaven
    
15.00 – 15.30   rondje ophalen waar iedereen mee bezig is
15.30 – 16.15   in groepen uiteen om te sparren over opgaven
16.15 – 16.30   afsluiting, vooruitblik en gelegenheid tot napraten
 
Aanmelden of meer weten? Stuur dan een mail naar steunpunt@libau.nl 
Na aanmelding ontvangt u maandag 29 november van ons een link om aan de bijeenkomst deel te nemen.

   Nieuw beleid voor de Omgevingswet


De Omgevingswet stelt bij ruimtelijke ontwikkelingen de bestaande omgeving centraal. Daarnaast wil de wet meer mogelijk maken, omgevingskwaliteit stimuleren en het vergunningentraject versnellen. Dit vraagt onder meer om een herijking van ruimte gerelateerd beleid.
Het denken over herijkt ruimte gerelateerd beleid op basis van de bestaande omgeving is ruim tien jaar geleden met de oprichting van het Team Ruimtelijke Kwaliteit in een stroomversnelling gekomen. Voor tal van gemeenten zoals het Oldambt zijn sindsdien de ruimtelijke en cultuurhistorische kwaliteiten voor het gemeentelijk grondgebied to-the-point in beeld gebracht. Ook zijn vaak regieaanwijzingen geformuleerd op basis waarvan een gebied, rekening houdend met de gesignaleerde kwaliteiten, kan worden doorontwikkeld. Door de jaren heen is dit product aangescherpt en is op verschillende manieren de samenwerking gezocht bij het in beeld brengen van kwaliteiten met bewoners en externe deskundigen. Met als voorlopig eindresultaat De Noordenveldse Kwaliteitsgids. De inhoud van deze gids is voor wat betreft de beschreven ruimtelijke en cultuurhistorische kwaliteiten bedoeld als verdieping op de omgevingsvisie. De in de gids onderscheiden gebieden en gidsprincipes krijgen hun werking als onderlegger voor het nieuwe omgevingsplan en daaraan gekoppeld ruimte gerelateerd beleid.
 
Eerste exponenten van dit nieuwe beleid zijn het ruimtelijk kader voor het centrum van Roden en de Gids omgevingskwaliteit met principes voor bouwen (voorheen welstandsnota). Omdat veel gemeenten staan voor herijking van hun welstandsbeleid wordt in het onderstaande stil gestaan bij de Gids Omgevingskwaliteit. Deze gids is gemaakt door Bugel Hajema onder begeleiding van een werkgroep met vertegenwoordigers van de gemeente en Libau. De gids is gebaseerd op de gebiedsindeling van De Noordenveldse Kwaliteitsgids. Daarnaast heeft de gids de vorm aangenomen van een website zodat thuis op de bank de principes voor bouwen kunnen worden geraadpleegd. De principes zijn zo beperkt mogelijk gehouden en proportioneel: in gebieden met meer kwaliteiten en/of een publieke betekenis gelden de meeste principes. Ook zijn de principes geformuleerd als doel waardoor er meer ruimt is voor initiatieven. Voor veel voorkomende bouwwerken is een snelle route ontwikkeld. Dit is fijn voor de initiatiefnemer maar ook de gemeente omdat de capaciteit kan worden ingezet op majeure ontwikkelingen. Tot slot is ingezet op eenvoudig en helder taalgebruik. Dit komt het gebruiksgemak ten goede.
 
In juni 2021 is de Gids Omgevingskwaliteit in werking getreden. We gaan het gebruik van de gids in de praktijk samen met de gemeente monitoren en hopen dat de gids bijdraagt aan een mooi Noordenveld. Een eerste succes kan al bijgetekend worden: de gemeente heeft voor de herijking van het beleid de Mooiwaarts wisseltrofee ontvangen van de Federatie Ruimtelijke Kwaliteit.

   Afscheidsinterview Theo Hoek


Theo Hoek nam afgelopen jaar na 10 jaar afscheid als directeur-bestuurder van Libau. Theo was bovendien de eerste provinciaal bouwmeester van Nederland. Onze collega Tim Willems-Kruize, atelierleider van Team Ruimtelijke Kwaliteit, hield een uitgebreid gesprek met Theo Hoek en dat gesprek hebben we verwerkt tot een boekje. Het houden van een afscheidsbijeenkomst was helaas niet mogelijk vanwege de Coronamaatregelen, daarom doen we het op deze wijze. In een openhartig gesprek zegt Theo u en ons gedag. U kunt het interview downloaden op onze website, bij Publicaties of via deze link. 
U ontvangt deze email omdat u zich heeft geabonneerd op de nieuwsbrief van Libau.

Libau
Hoge der A 5
9712 AC Groningen
050-312 65 45

info@libau.nl

 


 
Als u deze email ten onrechte heeft ontvangen of als u uw abonnement op de nieuwsbrief wilt opzeggen kunt u uw emailadres uit onze verzendlijst verwijderen door hier te klikken.


Email Marketing Powered by Mailchimp