Copy
View this email in your browser
Nieuwsbrief Maritiem Portal van Nederland, juli 2016
Beste lezer,

Op 11 maart 2016 was de startbijeenkomst van het Maritiem Portal en de Nieuwe Maritieme Geschiedenis van Nederland. Op de drukbezochte en inspirerende bijeenkomst op het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis in Den Haag werden toen de projecten het Maritiem Portal en de Nieuwe Maritieme Geschiedenis van Nederland gepresenteerd.
 
Vertegenwoordigers van diverse maritieme musea, stichtingen, verenigingen en databases hebben, in de context van de Maritieme Koepelbijeenkomsten, de afgelopen jaren gezamenlijk plannen uitgewerkt voor de bouw van een digitaal maritiem-historisch huis oftewel een Maritiem Portal (MP). Het digitale huis zal onderdak bieden aan alle aangesloten instellingen en organisaties. Na de oplevering van het digitale huis kunnen geïnteresseerden in het Nederlandse maritieme verleden en heden daarin op een toegankelijke manier up-to-date informatie vinden over tentoonstellingen, lezingen, publicaties en tal van andere maritiem-historische wetenswaardigheden. De Nieuwe Maritieme Geschiedenis van Nederland (NMGN) zal een centraal element vormen in de informatie van het Maritiem Portal.
 
Het Maritiem Portal wordt ontwikkeld en gehost bij het Huygens ING, dat in een Maritiem Loket ook andere projecten, databases en e-publicaties op maritiem gebied samenbrengt.

U kunt hier het filmpje van deze bijeenkomst bekijken.
Nieuws en aankondigingen
Er is afgesproken dat alle deelnemers van het Maritiem Portal informatie over hun instelling/organisatie/vereniging/stichting en hun collecties/bijeenkomsten/publicaties zullen aanleveren. Binnenkort ontvangt u daarvoor een e-mail met een invulformulier. Graag ontvangen we alle ingevulde formulieren retour voor 15 augustus 2016. Bij voorbaat veel dank!

Vanaf juni 2016 wordt gewerkt aan de website www.martiemportal.nl waarop u allerlei informatie zult gaan vinden omtrent het onderzoek, de bijeenkomsten en de deelnemende leden. De website is nog onder constructie, maar in september 2016 zullen we u de inloggegevens sturen. Daarnaast wordt gewerkt aan een twitterfeed.

In volgende nieuwsbrieven zullen verslagen via een link naar de website worden gepresenteerd. Op dit moment is dat helaas nog niet mogelijk.
Verslag van de werkbijeenkomst Deelnemers Maritiem Portal 24 juni 2016
Lex Heerma van Voss (Huygens ING) verwelkomt de deelnemers van het Maritiem Portal

 

Aanwezig:  Robert Anraad (MMR), Jolien C.W. Bogaards (NHF), Ron Brand (MMR), Conny Dirkzwager (Nationaal Baggermuseum), Anita van Dissel (UL), Els van Eijck van Heslinga (MP/NMGN/MK), Dorien Fröling (ADC ArcheoProjecten, Platform voor Maritieme Archeologie RCE, Erfgoed in blauw), Thedo Fruithof (F.V.E.N.), Dick Gorter (Marhisdata), Michiel van Groesen (UL), Marjolein ’t Hart (Huygens ING), Lex Heerma van Voss (Huygens ING), Rik Hoekstra (Huygens ING), Roelof Hol (Prize Papers Huygens ING), Els Jacobs (EUR), Marja de Keuning (Huygens ING), Herman Koning (KNVOV), Marien Lindenborn (Marhisdata), Kees van Louvezijn (Stichting Nederlandse Kaap Hoorn-vaarders), Jelle van Lottum (Huygens ING), Alex Poldervaart (Museum Vlaardingen), Marijcke Schillings (Huygens ING), Judith Schooneveld-Oosterling (Huygens ING), Peter Sigmond  (NMGN), Adriaan van Stolk (KNVOV), Adri van Vliet (NIHM), Jan van de Voort (Museum Vlaardingen), Karen Waugh (Vestigia, Platform voor Maritieme Archeologie RCE, Erfgoed in blauw), Menno Witteveen.
 
Afwezig met bericht: Christiaan van Bochove (Radboud Universiteit), Ap Bouwman (Marhisdata), Hanno Brand (Fryske Akademy), Oskar Brandenburg (Scheepvaartmuseum Amsterdam), Henk Dessens (MMA), Wouter Heijveld (MMR), Leon Homburg (Marinemuseum), Willemien van de Langemheen (RCE), Ruud Paesie (Zeeland), Martijn Manders (RCE), Annette Schneemann (SMF), Joost Schokkenbroek (VU), Annette de Wit (Marinemuseum).

 
Programma 24 juni 2016
14.00-14.10  Welkom, Prof. dr. Lex Heerma van Voss (Huygens ING)
14.10-14.30  Het Maritiem Portal. Het ‘digitale huis’ staat in de steigers
Dr. Els van Eijck van Heslinga
14.30-15.15  Het concept-ontwerp voor het Maritiem Portal,
Dr. Rik Hoekstra (Huygens ING) Q & A met de deelnemers onder leiding van dr. Anita van Dissel (Universiteit Leiden)
15.15-15.35  De database Boekhouder-generaal Batavia (BGB). Achtergronden en voorbeelden, Dr. Judith Schooneveld-Oosterling (Huygens ING)  http://resources.huygens.knaw.nl/boekhoudergeneraalbatavia,
15.35-16.00  Oog voor detail. Beeldredactie in de NMGN, Dr. Peter Sigmond
 
Lex Heerma van Voss (directeur Huygens ING - KNAW) begroet de deelnemers van het Maritiem Portal van Nederland. Hij legt uit dat het spannende en interessante tijden zijn voor de geschiedwetenschap. Er zijn fundamentele veranderingen gaande in de manier waarop geschiedwetenschap wordt beoefend (digitalisering, technische ontwikkeling, andere vragen, databases (bijvoorbeeld Boekhouder-generaal Batavia), www.maritiemdigitaal.nl/). Het Huygens ING werkt aan het digitaal beschikbaar stellen van de Prize Papers (https://www.huygens.knaw.nl/prize-papers-online/). Onderzoek naar maritieme geschiedenis wordt gemakkelijker, want er is snel online veel informatie te vinden. Informatie uit verschillende databases zal steeds beter kunnen worden gecombineerd. De hele wereld ligt voor onderzoekers open. Nederland was en is een maritieme natie. Amateurs, wetenschappers en fondsen zullen met elkaar in contact worden gebracht via het Maritiem Portal (MP) en, in bredere context, het Maritiem Loket. Dit soort initiatieven is de toekomst. Huygens ING is verheugd om hierin een rol te spelen.
 
Els van Eijck van Heslinga (Maritieme Koepel) blikt terug op de startbijeenkomst van het Maritiem Portal van 11 maart 2016. Ook de auteurs van de Nieuwe Maritieme Geschiedenis van Nederland waren daarbij aanwezig. In de context van de Maritieme Koepel (informeel gezelschap van organisaties en instellingen die een maritiem doel dienen) is het idee ontstaan om te werken aan een gezamenlijke digitale plek voor zowel het algemene publiek als specifiek geïnteresseerden. Ook een intranet voor de deelnemers is van belang. Het Maritiem Portal krijgt een natuurlijke plek in het Maritiem Loket dat door het Huygens ING wordt ontwikkeld. Voor zoekers op het web is Portal een helder begrip en met de term ‘Maritiem’ hopen we zoveel mogelijk – Nederlandse – bezoekers te trekken. Maritiem Portal dus! Pas in ontwikkelfase 3 zullen we onderzoeken of een Engelstalige versie mogelijk is.
Inmiddels zijn we met 21 deelnemers. De groei van 10 naar 21 deelnemers is boven verwachting snel gegaan. Financieel is de basis gelegd voor de eerste ontwikkelslag. Daaraan hebben ook de Samenwerkende Maritieme Fondsen en de Vereeniging Nederlandsch Historisch Scheepvaartmuseum bijgedragen. In de eerste fase zullen we de website ontwerpen en gezamenlijk voorzien van informatie. Straks bekijken we samen het eerste ontwerp. Het ontwerp zal in de komende maanden worden aangepast. De verwachting is om voor het eind van 2016 een werkend portal in de lucht te hebben, met globale informatie voor zoekers van buiten en een intranetfunctie voor de deelnemers. Na de zomervakantie krijgen de deelnemers de eerste factuur voor de bijdrage aan de ontwikkelkosten en het onderhoud/beheer van de website voor 2016.
We hebben een eerste voorzet genomen voor het netjes regelen van de governance. Er zijn twee taakgroepen ingesteld, met verantwoordingsplicht. De Stuurgroep Governance is verantwoordelijk voor algemeen beleid en de financiële controle. Vanaf heden is Anita van Dissel hiervan voorzitter en waarborgt zo de link met de Maritieme Koepel. Secretaris is Marja de Keuning (Huygens ING) en leden: Menno Witteveen (met een breed netwerk in ondernemers- en culturele kringen), Conny Dirkzwager (Nationaal Baggermuseum), Willemien van de Langemheen (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed) en Els van Eijck van Heslinga (link met hoofdredactie van de NMGN). De Werkgroep Content staat voor de bewaking van de redactie, de inhoud en het toezicht op de technische ontwikkeling. van het Maritiem Portal. Marja de Keuning is voorzitter (en waarborgt zo de link met de Stuurgroep). Secretaris is Rik Hoekstra (Huygens ING) en leden zijn: Hanno Brand (Fryske Akademy en Nederlandse Vereniging voor Zeegeschiedenis), Adri van Vliet (NIHM) en Ap Bouwman (Marhisdata). In de loop van de ontwikkeling van het MP zullen de leden van deze taakgroepen wisselen. Het MP is van ons allemaal! In fase 2 gaan we meer inhoud toevoegen en databases linken (voorstel zal worden besproken op een werkbijeenkomst in maart 2017).
 
Rik Hoekstra (Huygens ING) presenteert het concept-ontwerp voor het MP. Er wordt nu gewerkt aan de eerste fase van de ontwikkeling van het Maritiem Portal.
Vervolgens worden het Concept, Ontwerp, Inhoud, Planning, en Toekomst besproken. De opbouw van het Portal zal geschieden in drie fasen:
  • I: een globale laag met informatie over de deelnemende instellingen. Nu zijn we bezig met fase I: het toevoegen van de globale informatielaag en een intranetfunctie.
  • II: een verdiepende informatielaag met de NMGN digitaal doorzoekbaar, informatie over maritieme collecties (met elkaar verbinden en informatie meer toegankelijk maken).
  • III: een virtuele collectie met direct toegankelijke informatie over specifieke schepen, reizen, objecten enzovoorts.
De banner brengt de verschillende soorten informatie tot uitdrukking. Er is een menu (home, agenda, gids, links). Er kan gezocht worden op vrije tekst. Tags kunnen bij berichten worden gezet. Twitterfeed. Intranet (kan worden uitgebreid met veelgestelde vragen). Het is een concept in ontwikkeling. U krijgt nu een eerste blik op het geheel.
Alle deelnemers zullen worden verzocht content (informatie per instelling/organisatie/vereniging/stichting) aan te leveren op basis van de handout (richtlijnen zullen worden nagestuurd; nieuwsbrief). Het Portal is een collectieve onderneming!
Aan de deelnemers zal gevraagd naar informatie over:
  • Locatie
  • Bereikbaarheid
Openingstijden
  • Virtuele bereikbaarheid
  • Kort stukje ter inleiding (250 woorden)
  • Illustratie
  • Inhoudelijke ontsluiting (museum, tentoonstelling, bibliotheek)
Tijdpad 2016:
  • 24 juni 2016 werkbijeenkomst deelnemers op Huygens ING
  • 24 juni start vullen portal
  • Vóór 20 augustus 2016 inleveren informatie
  • 1 september 2016 Start test
  • 30 september 2016 Einde test
  • 7 oktober 2016 Oplossen eventuele problemen & acceptatie
  • 18 november 2016 LANCERING Maritiem Portal
  • Vanaf 2017 start fase II
 
Discussie onder leiding van Anita van Dissel (universitair docent maritieme geschiedenis Universiteit Leiden):
  • Jan van de Voort (Museum Vlaardingen) informeert of er bij beschrijving van de collectie gebruik wordt gemaakt van een bepaalde standaard. Hij is graag bereid hierbij te adviseren. Onder dankzegging wordt Jan van de Voort dus aangesteld als adviseur voor de richtlijnen voor de beschrijving van de collectie.
  • Ron Brand (MMR) mist informatie over doelgroepen van de website (geïnteresseerde leken en onderzoekers). Hij informeert of er op termijn ook een Engelstalige website komt. Els van Eijck van Heslinga antwoordt dat we eerst een Nederlandstalige site maken. We werken stap voor stap. Is dat in orde, dan onderzoeken we de internationale mogelijkheden. Uiteindelijk is een Engelstalige site natuurlijk wel de bedoeling. Klein beginnen, niet gelijk met een uitdijend heelal!
  • Conny Dirkzwager (Nationaal Baggermuseum) mist in banner industrialisatie tot nu toe. Offshore? Antwoord: we noteren dit en nemen het mee [hieraan wordt nog gewerkt]! Wellicht idee om een carrousel op de homepage te laten draaien met daarin wisselende afbeeldingen van alle aspecten van de maritieme geschiedenis. Nu zijn het ‘oubollige’ illustraties. Ze suggereert om te kijken naar de site 4 en 5 mei Comité (presentatie van de instellingen, doorklikken en hoe keer je terug naar home MP (venster)).
  • Thedo Fruithof (FVHE) informeert naar het gebruikte systeem. Antwoord: Wordpress, op het Huygens ING wordt hier veel mee gewerkt. Is de domeinnaam helder? Antwoord: maritiemportal.nl.
  • Alex Poldervaart (Museum Vlaardingen) informeert naar de grootte van het aangeleverde beeldmateriaal, nu zien we thumbnails. Dirkzwager vult aan dat ze graag meer en groter beeld op de site zou willen zien.
  • Peter Sigmond stelt voor om instellingen die een maritieme collectie hebben ook actief te benaderen, bijvoorbeeld Teylersmuseum heeft een prachtige collectie maritieme penningen. Goed idee! We nemen dit mee! Els van Eijck van Heslinga vult aan dat dit voorstel goed past in ontwikkelfase 2.
  • Jolien Bogaards (New Holland Foundation) signaleert dat er wordt gesproken over instellingen, maar er zijn ook deelnemende verenigingen/stichtingen. Antwoord: natuurlijk houden we daarmee rekening. Voor bijvoorbeeld NHF, Linschotenvereniging en Nederlandse Vereniging voor Zeegeschiedenis zullen we aparte richtlijnen opstellen voor het aanleveren van content. Els Jacobs wijst erop dat voor dergelijke vereniging publicatie-overzichten belangrijk zijn, of verslagen van bijeenkomsten.
  • Anita van Dissel informeert hoe gedetailleerd de collectiebeschrijvingen moeten zijn. Moeten archieven worden onderverdeeld? Rik Hoekstra antwoordt: dat de bedoeling is een samenhangend geheel aan te bieden en niet te versnipperen. Kunnen bezoekers doorklikken? Jan van de Voort merkt op dat in het Museum Vlaardingen er 24 deelcollecties (object gericht) zijn. Rik hoopt een midden te vinden en wil versnipperen vermijden. Ook hierbij kan Jan van de Voort deskundig adviseren!
  • Adri van Vliet (NIHM) informeert naar mogelijkheden om bewegend beeld te plaatsen, filmpjes? Rik Hoekstra antwoordt dat dit nu nog niet kan.
  • Jolien Bogaards (NHF) informeert of er bezwaar als ze met commerciële maritieme partijen spreekt over het MP. Els van Eijck van Heslinga ziet geen bezwaren. Marja de Keuning vult aan dat wij altijd bereid zijn met hen te praten.
Anita van Dissel bedankt de deelnemers voor hun deelname aan de discussie. Heeft u nog vragen/opmerkingen/aanvullingen laat het ons weten (marja.de.keuning@huygens.knaw.nl). Els van Eijck van Heslinga belooft dat de deelnemers in de testfase toegang krijgen tot het MP. Alle deelnemers krijgen binnen een aantal weken een verslag van deze bijeenkomst en de richtlijnen voor het aanleveren van de gevraagde informatie.
 

Judith Schooneveld-Oosterling (Huygens ING) schetst de achtergronden van het project Boekhouder-generaal Batavia (BGB) (http://resources.huygens.knaw.nl/boekhoudergeneraalbatavia). In de database zijn producten opgenomen die door de VOC zijn verscheept in de 18e eeuw tussen de Republiek en het octrooigebied en tussen de VOC-vestigingen in het octrooigebied. Zij telde 28 boekhouders-generaal in de 17e eeuw en 30 in de 18e eeuw. De meesten werden na hun 36e jaar boekhouder-generaal en kwamen vooral uit Amsterdam en Azië. Ze waren vaak meer dan 10 jaar in dienst van de VOC voordat zij benoemd werden. De database wordt gebruikt in wetenschappelijke publicaties, bier-sites (Verloren bieren en Witte Klavervier), als bron voor farmaceutische en botanische informatie en voor een digitale interactieve wereldkaart (http://app.thebrownmap.nl/). Vervolgens toont Schooneveld hoe je informatie kan zoeken bijvoorbeeld op soorten brillen (bril, neusbril, draaibril), op vertrekplaats, of op gereedschappen (http://bgb.huygens.knaw.nl/).
 
Peter Sigmond (NMGN) is verantwoordelijk voor de beeldredactie bij de nieuwe Maritieme Geschiedenis van Nederland. Hij zal daarbij worden geholpen door Ron Brand (MMR). Dit project zal eind 2018 gereed zijn en wordt een belangrijk onderdeel in het MP. In zijn presentatie gaat hij in op de illustrering van de Maritieme Geschiedenis van Nederland. Voor de auteurs is er een handleiding gemaakt. De bedoeling is circa 30% in de MGN voor beeld te reserveren. Ook is het de bedoeling de oude MGN in het MP op te nemen. Sigmond signaleert dat er ten aanzien van rechten e.d nog problemen zijn te overwinnen. MGN is destijds uitgegeven door De Boer Maritiem (onderdeel van Unieboek, vervolgens verkocht aan Hollandia (Gottmer Haarlem)). MGN zat toen niet meer in de boedel. We moeten dit nog op papier vastleggen en ook nog de auteurs/nabestaanden benaderen of ze bezwaar hebben tegen het online zetten
van de MGN. De gebruikte illustraties moeten mooi en functioneel zijn. Objecten/afbeeldingen worden gebruikt als bronnenmateriaal. Beeld is een gelijkwaardig middel om een boodschap over te brengen, als toelichting bij een voetnoot, maar ook als uitgangspunt voor tekst. Bijvoorbeeld: een scheepsmodel kun je digitaal van alle kanten bekijken, en kan gebruikt worden als uitgangspunt voor een verhaal hoe zo’n schip eruit zag (is de afbeelding een goede bron?). Beeldmateriaal moet wel bruikbaar zijn voor de historische wetenschap. Een digitale uitgave stelt daaraan hoge eisen. Bijvoorbeeld een schilderij van een zeeslag. In een afbeelding in een boek van circa 12 cm zie je dan weinig details. Het is de bedoeling details uit dergelijke schilderijen te tonen, bijvoorbeeld om te laten zien hoe een brander werd ingezet of hoe de Nederlandse vloot probeerde in linie te gaan liggen. Uitsnede maken voor het doel wat je wilt laten zien, bijvoorbeel detail van een schip waarop te zien is dat er op zee veldgeschut werd gebruikt. Let ook eens op de lijst van het schilderij (er zijn weinig authentieke lijsten). Bij een schilderij van een vlootvoogd kun je ook opzoek gaan naar het portret van de echtgenote en die samen afbeelden. Ook zal gekozen worden voor het afbeelden van lieu-de-memoire, landaanzichten, archeologische vondsten (mutsjes Spitsbergen), voorwerpen. Het is de bedoeling dat de afbeeldingen zo contemporain mogelijk zijn. Els Jacobs pleit ervoor om in het MP de mogelijkheid in te bouwen om in te zoomen op afbeeldingen (let op juiste dpi) en dus wel het hele werk te tonen. Sigmond benadrukt dat gepoogd wordt kwalitatief zo goed mogelijk beeld online te zetten met een gedegen en adequate beschrijving. Dat is cruciaal om afbeeldingen te kunnen gebruiken in historisch onderzoek.
 
Anita van Dissel dankt de deelnemers en sprekers voor hun bijdrage aan deze werkbijeenkomst.
 
Agenda
Save the date!
18 november 2016: lancering website Maritiem Portal (onder voorbehoud). Nadere informatie volgt zo spoedig mogelijk.
Copyright © 2016 Maritiem Portal, All rights reserved.

Ons e-mailadres is:
marja.de.keuning@huygens.knaw.nl

Wilt u deze nieuwsbrief niet meer ontvangen of uw e-mail wijzigen?
U kunt uw gegevens aanpassen of u afmelden van deze lijst.
 






This email was sent to <<Email Address>>
why did I get this?    unsubscribe from this list    update subscription preferences
Maritiem Portal · postbus 90754 · Den Haag, Zh 2509 LT · Netherlands

Email Marketing Powered by MailChimp