Copy
KlimaatGesprekken E-course deel 6 van 6 | Online versie
E-course Klimaatgesprekken voeren
Deel 6: Het gesprek starten met de politiek
Beste <<Voornaam>>,

In dit laatste deel van de e-course geven we tips voor het klimaatgesprek met de politiek. Hoe kun jij eraan bijdragen dat de politiek de klimaattransitie bovenaan de agenda zet? Welke invloed heb jij nog meer, naast die in het stemhokje?
#Reflectie: van tips naar actie
Voordat we je tips over politiek geven, komen we nog even terug op de reflectievragen die we in het vorige deel stelden. Tientallen deelnemers lieten ons  eerder weten wat hen het meest helpt om het klimaatgesprek te voeren (drempelverlagers) en wat hen het meeste hindert (drempelverhogers).
De twee grootste drempelverhogers bleken:
1. Mijn emoties zitten soms in de weg, ik ben bijvoorbeeld bang in een vervelende discussie terecht te komen of wil mijn boosheid niet laten zien.
2. Ik ben bang om als 'afwijzer' (moraalridder) gezien te worden.

De drie grootste drempelverlagers bleken:
1. Een goed klimaatvriendelij
k voorbeeld weten dat ik kan delen of dat mij inspireerde.
2. Als ik merk dat de ander interesse heeft, of het gesprek opent.
3. Als ik merk dat het de verbinding met een persoon versterkt.

Het kan inderdaad erg lastig zijn om een klimaatgesprek te beginnen, omdat je niet weet hoe de ander reageert. Maar, wie praat vanuit het hart, luistert en meebeweegt met weerstand, loopt de minste kans om in vervelende discussies terecht te komen of als moraalridder gezien te worden. Je hoeft de ander niet per se te overtuigen of verbeteren, maar eens vragen naar hun ideeën over klimaatvriendelijke keuzes kan een goede ingang zijn.
Het is dus goed terug te denken aan de pijlers van een goed klimaatgesprek. Door te luisteren kun je vragen stellen en voorbeelden geven die de ander echt interesseren. Bovendien kun je acties voor de klimaattransitie verbinden aan waarden die jullie gemeenschappelijk hebben. Als je meer klimaatvriendelijke voorbeelden zoekt, overweeg dan om mee te doen met de KlimaatGesprekken workshopreeks, om zo bij elk thema verhalen te horen en over mogelijke acties te leren.
Gesprekken met de politiek
Wil je besluitvorming op grotere schaal beïnvloeden, dan heeft het zin om je pijlen te richten op mensen met meer invloed: politici. Volksvertegenwoordigers hebben de taak om te luisteren naar mensen zoals jij. En de tijd dringt. Jelmer Mommers beschrijft in zijn uitstekende boek ‘Hoe gaan we dit uitleggen’ dat de doelstelling van een halvering van de CO₂-uitstoot in 2030 ons nog maar weinig tijd geeft: dat zijn maar drie landelijke verkiezingen. Elke actie telt!

Welke politiek kun je beïnvloeden?
  • Landelijke politiek (verkiezingen Tweede Kamer maar 2021)
  • Lokale politiek (verkiezingen maart 2022)
  • Provinciale politiek (verkiezingen maart 2023): onder andere verantwoordelijk voor ruimtelijke ordening en milieu
  • Waterschap (verkiezingen maart 2023): verantwoordelijk voor waterbeheer
  • Europese politiek: naast verkiezingen van het Europees Parlement (mei 2024) vraagt de Europese Commissie soms om input van burgers via publieksconsultaties over klimaat en zij heeft daarnaast andere manieren waarop je je zegje kunt doen.
  • Internationale politiek: wist je dat je zelfs campaigner kunt worden bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen? En denk aan grote internationale bijeenkomsten.

De klimaattransitie in Nederland wordt voor een groot deel lokaal bepaald via zogenaamde Regionale EnergieStrategieën (RES) van provincies en gemeenten. Zij werken het klimaatakkoord uit dat moet resulteren in een CO-reductie van tenminste 49% in 2030. Google eens hoe je in jouw gemeente, waterschap of provincie inspraak kunt hebben: worden er inspraakavonden georganiseerd, zijn er enquêtes, adviesraden of burgerinitiatieven waaraan je mee kunt doen?

 

En dan zijn er ook nog allerlei belangenorganisaties (het zogeheten ‘maatschappelijk middenveld’ van de Nederlandse polder) die veel invloed hebben op de politiek en bestuur. Ministers en wethouders houden vaak veel rekening met groepen die de stem van velen vertegenwoordigen. Denk bijvoorbeeld aan het succes in de klimaatzaak van Urgenda. Dit heeft ertoe geleid dat de nationale overheid nu echt werk moet maken van haar klimaatambities. Maar zeker ook lokaal is het goed om te weten naar welke organisaties of beroepsgroepen een wethouder luistert. Zoek eens naar initiatieven voor verduurzaming van je woonplaats, coöperaties of actiegroepen. Een mooi overzicht van nationale organisaties die ook lokaal actief zijn vind je hier.

Honderdduizenden mensen op straat voor het klimaat, Canada 09/2019.
Verdieping
Dit deel lichten we nog de laatste van de zes pijlers toe: ‘Beweeg mee met weerstand’.
Bij deze pijler hoort begrip opbrengen voor de ander, luisteren naar emoties en een andere insteek kiezen als je tegen een muur van weerstand oploopt. We hebben ervoor gekozen om deze pijler toe te lichten in het deel over politiek, omdat uit onderzoek blijkt dat veel van de weerstand tegen klimaatbeleid, gaat over de voorgestelde maatregelen. Onderzoek laat bijvoorbeeld zien dat ook bij de achterban van de PVV bijna de helft zich zorgen maakt over klimaatverandering. In politieke kringen is het dus extra belangrijk om te luisteren naar weerstand en hier goed op in te spelen. Wil men geen windmolens, of alleen geen windmolens in het eigen dorp, of liever kernenergie dan windmolens?

Begrip opbrengen voor de ander is overigens echt iets anders dan het goedkeuren van een actie van de ander. Het je verplaatsen in de ander vergroot de kans dat de ander zich ook in jou zal willen inleven. Begrip tonen kun je bijvoorbeeld door te zeggen “dus als ik je goed begrijp dan gaan vluchtelingen of migratie jou veel meer aan het hart dan klimaatverandering?”. Als je dan vervolgens een vraag stelt als “en wat is volgens jou de invloed van klimaatverandering op migratie?”, dan zal de ander al veel meer open staan voor zo’n vraag. Op die manier heb je eerst goed meebewogen met weerstand, in plaats van in discussie te gaan.
Als iemand uitroept “ze verzinnen wel een oplossing, of de overheid moet dit oplossen, niet wij als individu!” luister dan naar de emotie en stel daar een vraag over. “Het klinkt alsof je wel graag een oplossing ziet, maar het liever niet persoonlijk te zwaar maakt. Klopt dat?" En je zou dan misschien een gesprek kunnen hebben waarin je oprecht deelt welke klimaatacties voor jou zwaar voelen en welke ook helemaal niet. Zo sluit je aan bij de beleving van de ander en geef je tegelijk misschien wel handelingsperspectief.

Tot slot kan het vanuit deze pijler bezien soms ook het beste zijn om niet op het onderwerp door te gaan. Een reactie als "Zo te horen vind je het vervelend dat ik hierover begon, sorry dat was niet mijn bedoeling" kan veel goed doen om het onderwerp niet meer beladen of negatief te maken dan nodig. Bedenk: een goed klimaatgesprek kan leiden tot een positieve betrokkenheid van de ander bij klimaatactie.
Even concreet. #Hoe dan?
In gradatie van enkele minuten werk tot er je beroep van maken; zo kun je de politiek beïnvloeden:
  • Stemmen
  • Petities tekenen
  • Reageren op enquêtes en inspraakformulieren
  • Zelf (lokale) politici aanschrijven, informeel via Twitter of formeler via e-mail. Adressen van politici zijn vrijwel altijd openbaar. Kamerleden kunnen bijvoorbeeld kamervragen stellen of acties ondernemen naar aanleiding van berichten.
  • Naar een lokale inspraakavond gaan
  • Als vrijwilliger campagne voeren of meelopen in demonstraties, bijvoorbeeld van Extinction Rebellion, Fossielvrij NL, 350.org, Grootouders voor het Klimaat, Urgenda. 
  • Lid worden van een politieke partij en het verkiezingsprogramma mee helpen schrijven. Veel politieke partijen hebben commissies op onderwerp of rondom acties. Kijk wat bij je past. Je kunt ook voorstellen amenderen (wijzigingen of aanvullingen voorstellen) op congressen van politieke partijen, kandidaten helpen kiezen of zelf kandidaat worden.
  • Een petitie beginnen over een klimaatonderwerp dat je aan het hart gaat.
  • Lobbyen via je werk, een NGO of een branche-organisatie (of organisaties steunen die dit doen)
  • Zelf de politiek ingaan
Wat kun jij doen?
#handelingsperspectief…
Ben jij een klimaatmotivator, klimaatactiveerder of klimaatheld? Kies een van onderstaande acties om de komende week uit te voeren:
  • Klimaatmotivator: Stuur een mail naar de (lokale) politicus op wie jij bij de laatste verkiezing stemde. Vertel hoe belangrijk jij actie tegen klimaatverandering vindt en vraag waar hij/zij trots op is op dat vlak en welke plannen er nog meer zijn.
  • Klimaatactiveerder: De politieke koers wordt vooral bepaald door programma’s en politici. De beste twee manieren om de koers te verleggen naar meer klimaatactie is dus politici aanmoedigen voor wie klimaat echt prioriteit heeft of meeschrijven aan partijprogramma’s.
  • Klimaatheld: Spreek in op een gemeenteraadsvergadering. Hier kun je verschillende voorbeelden van inspreken op een raadsvergadering vinden. Verdiep je wel vooraf in de spelregels, die altijd openbaar te vinden zijn, bijvoorbeeld hier de inspraakregels voor Amsterdam.
En dan de politiek; natuurlijk zijn we benieuwd naar je ervaringen en tips of dit vlak. Of misschien heb je nog meer vragen die wij voor je kunnen beantwoorden. Mail ons je vraag of verhaal, we denken dan met je mee.

Barbara Kortbeek stelde ons de volgende vraag:
"Ik krijg weleens als antwoord op mijn vraag hoe het zit met ‘s nachts de verlichting aanlaten in gebouwen, dat het helemaal niet erg is omdat er 1) zonnepanelen op het dak liggen en/of 2) er LED-verlichting gebruikt wordt. Dit bv bij een verzorgingshuis bij mij in de buurt.
Volgens mij klopt dat niet helemaal. Hoe kan ik het beste met zulke argumenten omgaan?"

Goede vraag, Barbara. Het klopt inderdaad niet helemaal, want LED-lampen kosten nog altijd meer energie dan het licht uitzetten. En als het donker is, leveren de zonnepanelen geen energie. Maar vermoedelijk wil je liever niet in zo'n technische discussie belanden. Het dringt de ander te snel in de verdediging.
Je kunt eens vragen naar de beweegredenen achter het nemen van zonnepanelen en LED verlichting ("Ik hoor dat jullie zonnepanelen hebben genomen. Wat zit daarachter?") en naar de beweegredenen achter het aanlaten van het licht ("Het klinkt alsof het in ieder geval belangrijk is voor jullie dat ze 's nachts aan staan. Klopt dat en waarom is dat dan belangrijk?”). Vervolgens kun je de klimaatspagaat teruggeven ("Aha, dus het is zowel belangrijk voor jullie dat.... en dat.... ). Daar kun je het dan bij laten. Dan heb je het zaadje al geplant.
Eventueel kun je nog aanbieden om eens mee te denken ("Mochten jullie op het vlak van duurzaamheid nog wat meer stappen willen zetten, dan houd ik me aanbevolen" - of - "Misschien zijn er tussenvormen te bedenken waarin rekening wordt gehouden met zowel de duurzame ambities van het centrum als de veiligheid.")
We willen deze e-course verbeteren en steeds populairder maken!
Help je mee?
  • Geef feedback. Wat kan er beter in deze mail ? Wat is er top?
  • Doneer. Met een paar euro van elke deelnemer kunnen we de kosten van het e-mailplatform dekken, met meer mogelijkheden voor de e-course en minder werk voor het vrijwilligersteam.
Dit was deel 6, het laatste deel. Volgende week ontvang je van ons nog een mail over de evaluatie van deze e-course.
Misschien wil je eerst medestanders ontmoeten met wie je samen in actie kunt komen?
Geef je dan op voor onze workshopreeks.
Samen met gelijkgestemden ontdek je manieren om je leven klimaatvriendelijker in te richten. De workshops zijn praktisch, ongedwongen en leuk. In zes workshops van twee uur verken je samen welke klimaatvriendelijke keuzes jij kunt maken, op een manier die past bij je eigen situatie en doelen.
Iedereen kan meedoen. Voorkennis is niet nodig; wel de wens om klimaatvriendelijker te leven. We horen ook vaak van deelnemers dat het een makkelijke manier is om met je omgeving meer in gesprek te raken over klimaatacties, omdat je nieuwe dingen leert en nieuwe mensen ontmoet op deze workshopreeks. Meer informatie of meld je aan
Je krijgt deze e-mail omdat je je hebt aangemeld voor de E-course Klimaatgesprekken voeren.

Wil je de nieuwsbrief niet langer ontvangen?